Üstünde Afyon Kalesi’nin bulunduğu tepe ile Cerit ve Orta Sivrikayası denilen dik, kayalık tepelerin ortasında ve Taşpınar Deresi boyunca ovaya serpilmiş olarak kurulmuştur. Ek olarak, güneyinde bir sırt halinde Hıdırlık Tepesi yükselir. Şehrin neresinde olursanız olunuz, başınızı kaldırınca, bu tepelerden birini görürsünüz. Bunlar sivri uçları ve siyaha çalan renkleriyle heybetli bir savaşçıya benzerler. Yüzyıllar boyu değişmeyen duruşları ile bu dik ve kayalık tepeler, şehrin belli başlı özelliğidir.

Afyon, gürültüsüz, tenha bir şehirdir. Geleneklerden, halk türküleri ve inanışlarından örülmüş manevi bir duvar içinde yaşar. Doğuda bulunan istasyon ile şehrin ortasını birbirine iki yanı akasya ağaçları dizilmiş, parke döşeli geniş bir yol bağlar. Bu yolda otomobil gürültüsünden çok, fayton otomobillerini çeken atların nal sesleri duyulur. Yolun bittiği noktada Hükümet Meydanı ve meşhur Zafer Anıtının bulunduğu park, etrafı yeni binalarla çevrili olarak, kendini gösterir. Bu binalar, yalnız Afyon çevresinde bulunan kahverengi ve manzarası güzel taşlarla yapılmıştır.

Meydana nispetle daha yüksekçe bulunan ve basamakla çıkılan parktaki anıt, Kurtuluş Savaşı sonunda düşmanın ayaklar altına alınışını göstermektedir. Pek heybetli ve duygulandırıcıdır. Bu ana yolun arkasında kalan Afyon, daha kendi halindedir. Binalar eskidir. Bu eskilikleri Osmanlı devrinde yapılmış camiler, medreseler, hamamlar örtmekle kalmaz, sevimli hale sokar.

Şehrin kenarına doğru çıkıldıkça Afyon şehirlikten çıkar, kasabalaşır ve sokak sokak bir köy manzarasına bürünür. Sabah ve akşam vakitleri, otlamaya giden, veya otlamaktan dönen manda sürüleri görülür. Meşhur Afyon kaymağı işte bu mandaların sütünden yapılır. Fakat, bu kaymaktan daha çok, Afyon’un taşları ve bilhassa mermerleri meşhurdur. Yeni Büyük Millet Meclisi binasının mermerleri, İstanbul’da Taksim Gezisindeki heykel kaidesinin taşları buradan alınmıştır. Mermer ocakları binlerce yıl önceden beri işletilmektedir. Beyaz, pembe, koyu menekşe, mavi, eflatun ve diğer renklerde olan Afyon mermeri birçok Bizans eserlerinin inşaatında da kullanılmıştır. Afyon şehri ve çevresi, sayısız şifalı sıcak ve soğuk suları ile, ılıcaları ile de meşhurdur.