Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

ABDULLAH CEVDET, Doktor (1862-1932) kimdir ?

Dr. Abdullah cevdet
Dr. Abdullah cevdet

Ünlü bir Türk ya­zarıdır. Birçok çevi­rileri, şiirleri özellik­le de çıkardığı “İçtihat” adındaki dergi­siyle tanınmıştır. Arapkir’de doğdu. İlk öğrenimini orada yaptıktan sonra 15 yaşındayken İstan­bul’a geldi; Kuleli idadisi’ne girdi,aske­ri tıp okulundan yüzbaşı rütbesiyle doktor çıktı. Daha okul sıralarındayken, siyasetle uğraşmaya başla­mıştı. Hattâ, gizli İttihat ve Terakki Cemiyeti’nin kuruluşunda bile bulundu. Bu iş meydana çıkınca Gülhane Hastanesi göz has­talıkları asistanlığından alınıp, Trablusgarp’a sürüldü. Oradaki hastanelerde bir buçuk yıl kadar çalıştıktan sonra, Avrupa’ya kaçtı. Cenevrede bazı arkadaşlarıyla birleşerek, “Osmanlı” adında Türkçe bir gazete çıkarmaya başladı. İstibdat, saltanat aleyhinde yazılar yazıyordu. Bunun sonucu olarak da gıyaben kalebentliğe (kale dışına çıkmamaya) mahkum edildi.

1904’te Cenevre’de bir matbaa kurup, “İç­tihat” dergisini çıkarmaya başladı. Bir yıl sonra, matbaasıyla dergisini Mısır’a taşıdı. Meşrutiyet’in ilânından iki yıl sonra da, matbaasını İstanbul’a getirerek, hayatının sonuna kadar dergisini çıkarmaya devam etti.

Gençliğinde pek sofu olmakla tanınırdı. Ancak, sonraları inançlarının büsbütün değiştiği görüldü. Müslümanlığa saygısızlık ettiği, dinsiz olduğu bile ileri sürüldü. Bu yüzden pek çok düşman kazanmış, birçok defa hapse girip çıkmıştır. Latin harfleri­nin kabul edilmesi gereğini ilk ileri sürenlerden biridir. İrili, ufaklı 66 eser yazmıştır.

Bibliyografya:

Şiir. — Karlı Dağdan Sesler (1932); Düşü­nen Musiki (1932).

Çeviri. — Ruh-ül Akvam (Gustave Le Bon’ un “Les Lois Psychologiques de l’évolution des peuples” adındaki eseri), Akl-ı Selim (Baron Holbacy’nin “Le Bon sens” adındaki eseri), Giyom Tel (Schiller’in “Wilhelm Tell” adındaki piyesi).

Hakkındaki eser. — Abdullah Cevdet (M.N. özön, Bibliyografya Bülteni, c.2,no.12).

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir