Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

Açıktohumlular Nedir? Açıktohumlu Bitkiler Nelerdir?

Açıktohumlular Nedir Açıktohumlu Bitkiler Nelerdir
Tumboa (Welwitschia), çöllük bölgelerde yetişen açıktohumlu bir bitkidir. Bu bitkinin parlak kırmızı renkli kozalaklarında erkek ve dişi çiçekler bir arada bulunur.

AÇIKTOHUMLULAR. Dört yüz milyon yıl önce yeryüzünde bitki olarak yalnızca yosun­lar, eğreltiotları, kibritotları, ciğeryosunları ve atkuyrukları vardı. Bunlar oldukça ilkel bitkilerdi ve yalnız su kıyılarında yaşayabi­liyorlardı. Çünkü, yumurta hücrelerini dölle­yerek bitkinin üremesini sağlayacak olan sperma hücreleri ancak suda yüzerek yumurta hücrelerine ulaşabiliyordu.

Yaklaşık 370 milyon yıl önce bitkiler dün­yasında bazı değişiklikler olmaya başladı. Eğreltiotlarının bir bölümü yavaş yavaş evrim geçirerek, spermaların su olmaksızın da yu­murta hücrelerine ulaşabileceği yeni bitkilere dönüştü. Bu bitkilerin sperma hücreleri artık çok ince ve su geçirmez bir kılıfla sarılmıştı. Çiçektozu (polen) denen bu küçük tanecikler havada da uçabiliyor, böylece rüzgârlarla taşınarak yumurta hücrelerini dölleyebili­yordu.

Bugün “açıktohumlular” olarak bilinen bu yeni bitkilerdeki tek gelişme, çiçektozu tane­ciklerinin oluşması değildi. Bu bitkiler, döl­lenmiş yumurta hücrelerinin gelişmesiyle olu­şan yavru bitkileri ya da embriyoları da bir tohumun içinde saklıyordu. Bu tohum hem embriyoyu koruyor, hem de yeni canlının yaşamını sürdürebilmesi için gerekli olan be­sinleri depoluyordu.

Açıktohumlu bitkiler bu iki gelişmenin sağladığı ayrıcalıkla çok üstün duruma geldi­ler ve milyonlarca yıl yeryüzünün egemen bitki örtüsünü oluşturdular. Bugün, yaşam savaşında daha ayrıcalıklı durumda olan kapalıtohumlular (çiçekli bitkiler) karşısında sayıca azalmış olmakla birlikte, yeryüzünün gene de büyük bir bölümünü açıktohumlu bitkiler kaplar.

Yaşayan açıktohumlular arasında en kala­balık grup, çam, ardıç, köknar, servi, ladin gibi iğneyapraklılardır  Tohumları kozalaklarda ‘geliştiği için kozalaklılar da denilen bu kalabalık grubun dışında açıktohumlularm başlıca temsilcileri porsukağacı, mabetağacı ve tumboa yerel adıyla tanınan bir çöl bitkisidir.

Birçok ülkede park ve bahçelerde yetiştirilen mabetağacı, yelpaze biçimindeki yapraklarıyla ilginç bir ağaçtır. Afrika’nın güneyindeki Namibia’nın çöllük bölgelerinde yetişen tumboa kalın kökünü çöl kumlarının derinliklerine doğru salar; şerit biçimindeki iki uzun yaprak da kumların yüzeyinden fışkırır. Hiç durmaksızın büyüyen bu yapraklar zamanla kıvrılarak, kumların üstünde dev boyutlu tahta talaşlarını andıran uzun ve sarmal biçimler oluşturur.

Açıktohumlulann bu değişik örnekleri dış göçünümleriyle birbirine hiç benzemezse de, hepsinin ortak özelliği çiçektozları ve tohum­lar aracılığıyla üremeleridir. Bu temel özellik­leriyle eğreltiotları gibi daha ilkel bitkilerden ayrılan açıktohumlular, çeşitli özellikleriyle de kapalıtohumlulardan ayrılır. Tohumlu bit­kilerin bu iki büyük grubunu ayıran temel fark, adlarından da anlaşılacağı gibi tohumun konumudur. Açıktohumlularda genellikle ko­zalak pullarının yüzeyinde, üstü açık olarak bulunan tohumlar öbür grupta bütünüyle meyvenin içinde saklıdır (bak, Tohum). İlk bakışta göze çarpan belirgin farklardan biri de çiçek yapısıdır. Kapalıtohumlularda taç ve çanakyapraklarıyla kolayca ayırt edilen çiçek­ler, açıktohumlularda çiçek olduğu bile anla­şılmayacak kadar belirsizdir. Ayrıca bu bit­kilerin gövde odunu mikroskopla incelendi­ğinde, kapalıtohumlularınkinden daha deği­şik bir yapısı olduğu görülür.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir