Menü Kapat

Ağırlıklar Ve Ölçülerin Tanımı Nedir?

AĞIRLIKLAR VE ÖLÇÜLER. Fizikte ağırlık bir cisme etki eden yerçekimi kuvvetidir; ama günlük dilde bu terim çoğu kez kütle yerine kullanılır. Oysa bir cismin kütlesi, yani o cisimdeki madde miktarı hep aynıdır; cismin ağırlığı ise bulunduğu yere göre değişir. Örne­ğin belirli kütledeki bir cisim Ay’a götürülüp tartddığında, Dünya’daki ağırlığının altı katı daha hafif olduğu görülür. Çünkü Dünya’nın o cisme uyguladığı çekim kuvveti Ay’ın uygu­ladığı çekim kuvvetinden altı kat fazladır. Bu nedenle fizikte ağırlığı ölçmek için kütle değil kuvvet birimleri kullanılır. Ama günlük uygu­lamada bir cismin kütlesini ölçer ve “ağırlığı­nın” sözgelimi 50 kg olduğunu söyleriz.

Herhangi bir büyüklüğü ya da niceliği ölçmek için, tarih boyunca çok değişik ölçü sistemleri geliştirilmiştir. Örneğin bundan 60 yıl önce ülkemizde kumaşlar arşın ile ölçülür, ekmek okka ile, buğday kile ile tartılırdı. Bugün bu birimler tümüyle unutul­du; çünkü yıllardır dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi metre sistemini (metrik sistemi) kullanıyoruz. Ama değişik bir ölçü sistemi kullanan İngiliz ve Amerikalılar’m bir uzaklı­ğı mil ile, bir sıvıyı galon ile ölçmeleri de bu kez metre sistemini kullanan ülkelerle anlaş­ma güçlüğü yaratıyor. Gerçekten de aynı büyüklüğün her ülkede değişik bir birimle ölçülmesi günlük yaşamda, uluslararası tica­rette, özellikle bilim dünyasında büyük karı­şıklıklara yol açar.

Bu karışıklığa son vermek için, 1960’ta Birleşmiş Milletler örgütünün öncülüğüyle uluslararası bir ölçü sistemi oluş­turuldu. Fransızca adı Système Internationale d’Unités (Uluslararası Birimler Sistemi) olan ve tüm dünyada SI kısaltmasıyla bilinen bu sistem bugün bilim dünyasında büyük ölçüde benimsenmiştir. Ama günlük kullanımda metre sistemi ile İngiliz ve Amerikan sistem­leri hâlâ egemenliğini sürdürüyor. Bu madde­de, bugün bütün dünyada kullanılmakta olan bu üç büyük sistemin en önemli birimlerini gösteren bir dizi liste verilmiştir. Eski toplumlarca kullanılan bazı ölçü sistemlerinin doğu­şunu ve gelişmesini ya da bir zamanlar Türki­ye’de kullanılmış olan eski ölçü birimlerinin metre sistemindeki eşdeğerlerini ise ÖLÇME maddesinde bulabilirsiniz.

Gönderiye Yorum Yap