Menü Kapat

AİSKHYLOS (MÖ 525-456) Kimdir?

AİSKHYLOS (İÖ 525-456), tarihte bilinen ilk tiyatro oyunu yazandır. Kendisinden sonra gelen Sofokles ve Öripides ile birlikte Yunan trajedisinin üç büyük yazanndan biri sayılır. Aiskhylos’tan önce bugünkü anlamda tiyatro oyunlan sahnelenmezdi. Bir tek kişi sahneye çıkar, koro denen bir grubun eşliğinde şiir ve şarkılar söylerdi. Aiskhylos bu şiir ve şarkılara konu olan öyküleri yeniden yazarak, öyküdeki her kah­ramanın ayrı kişilerce temsil edilebileceği tiyatro oyunlanna dönüştürdü. Aynca, oyun- culann kostüm ve maskelerle sahneye çıkması geleneğini başlattı,

Atina yakınlarındaki Eleusis’te doğan Aiskhylos’u Atmalılar “Yunan trajedisinin babası” olarak anarlardı. Tanrıların insanlar üzerindeki gücü, önderlik etmenin sorunları ve alınyazısının gizemli etkileri, Aiskhylos’un oyunlarının başlıca konularıdır. Tiyatro gös­terilerinin yapıldığı Atina kentindeki dinsel şenliklerde 13 ödül kazanan Aiskhylos 90’dan fazla oyun yazmış, ama bunlardan yalnızca yedi tanesi günümüze ulaşmıştır.

Söylentiye göre Aiskhylos, Yunanlılar ile Persler arasındaki Salamis ve Maraton savaş­larına katılmış, ilk oyunu olan Persler’i de Yunanlılar’ın zaferini kutlamak için yazmıştı. Günümüze ulaşan öbür oyunlan Yalvarıcılar, Thebai’ye Karşı Yedi Kişi, Zincire Vurulmuş Prometheus ve Miken Kralı Agamemnon’un ailesinin başına gelen felaketleri anlatan Oresteia adlı bir üçlemedir.

Aiskhylos Sicilya’daki Gela’da öldü. Yay­gın bir söylentiye göre ölüm nedeni, uçan bir kartalın yemek üzere ağzında taşıdığı bir kaplumbağayı Aiskhylos’un kafasına düşür­mesidir. Çağlar boyunca birçok yazar Aiskhy­los’tan etkilenmiştir. İngiliz şair Percy Bysshe Shelley’in Prometheus Unbound (1820; “Zin­cirleri Çözülmüş Prometheus”) adlı yapıtı ile Amerikalı oyun yazarı Eugene O’Neill’in Elektro’ya Yas Yaraşır (Mourning Becomes Electra, 1931) adlı oyunu bu esinle yazılmış örneklerdir.

Gönderiye Yorum Yap