Menü Kapat

Antiseptikler Nasıl Kullanılır ?

Küçük bir kesik, düşme yada yanık sonrası oluşan yara sebebiyle derimiz bakterilere ve enfeksiyon riskine maruz kalır. Bunu önlemek için yaralı bölgenin antiseptiklerle temizlenmesi esastır. Antiseptikler, yalnızca bakterilere karşı etkili olan antibiyotiklerden değişik olarak, vücut yüzeyindeki tüm bakteri, mantar ve virüslerin çoğalmalarını engeller. Bu dezenfektanlar, enfeksiyonu önlemek, yaranın iyileşmesini hızlandırmak için geçici olarak mikroorganizmaları ortadan kaldırmaya yardımcı olurlar. Antiseptiklerin nasıl kullanılmaları gerektiği ise belli kurallara bağlıdır:

Birinci kural: Antiseptikler birbirleriyle karıştırılmamalıdır.

Birçok ilaç gibi, antiseptiklerin de kimyasal yapıları birbirleriyle uyumsuz olabilir. Bu yüzden, eğer uzman değilseniz, değişik formüle sahip ürünleri birleştirmek, birbirlerinin etkinliğini bozma, yaranın iyileşmesini yavaşlatma ve cilt lezyonlarına neden olma riski taşıdığından kesinlikle sakıncalıdır. Tedavi edilecek yaraya uygun tek bir antiseptik kullanılmalıdır.

İkinci kural: Her yara türü değişik antiseptik gerektirir.

Açık yaralar, alkolsüz bir antiseptik (klorheksidin yada dakin gibi) ile dezenfekte edilirse, cildin yanması önlenir. Kapalı yaralarda ise, mesela kıymık yaralarında, hekzamidin gibi nüfuz eden antiseptiklerin kullanılması yararlıdır. Toprağın yada çakılların neden olduğu yaralara, hidrojen peroksit gibi tahriş edici olmayan, fakat derinlemesine temizleyen bir solüsyon ile müdahale edilmelidir. Yanıklar, sulu bir solüsyon şeklindeki iyodin türevleri ile temizlenirse, bakterilere ve mümkün mantar enfeksiyonlarına karşı savaşırken, yanma hissinin hafiflemesine de yardımcı olurlar. Ancak, cildi boyayan bu çözüm, yaranın iyileşme sürecinin izlenmesini önlediğinden, giderek daha az kullanılmaktadır.

Üçüncü kural: Alkol dikkatli kullanılmalıdır.

Sağlıklı bir deri üzerindeki küçük bir yaranın ve çevresinin temizlenmesi için, 60 yada 70 dereceli alkol iyi bir antimikrobiyaldir. Cımbız yada tırnak makası gibi küçük günlük aletlerin dezenfeksiyonunda da güvenle kullanılır. Ancak tahriş edici yapısı sebebiyle, alkol, açık yaralar yada yanıkların tedavisi için önerilmez. Kullanımı deri lezyonlarına neden olabilir ve yaranın durumunu kötüleştirebilir.

Dördüncü kural: Yara “doğru” temizlenmelidir.

Bir yaraya müdahalenin ilk adımı, ellerin bol su ve sabunla yada antibakteriyel bir madde ile iyice yıkanmasıdır. Bu, yaralı alanla teması sırasında, ellerden yaraya bulaşması mümkün bakteri sayısını en aza indirmek içindir. Ek olarak, yarayı da yumuşak bir sabunla ve bol suyla yıkamanız önerilir. Kurulama, steril gazlı bez ile yapılmalı, lifleri yaraya yapışabileceğinden pamuk kullanılmamalıdır. Sonrasında yaraya uygun seçilen antiseptik uygulanmalı ve açık havada kurumaya bırakılmalıdır. Yaralar ciddiyetlerine bağlı olarak birkaç kez de temizlenebilir. Gene de, sikatrizasyonu geciktirme riskine karşı temizleme sıklığına dikkat edilmelidir.

Beşinci kural: Antiseptiğin son kullanma tarihine bakılmalıdır.

Antiseptiklerin ambalajlarında belirtilen son kullanma tarihleri, saklama ve kullanma için gerekli bilgilerdir. Ambalajı açıldıktan belirli bir süre sonra antiseptik solüsyon bakteriler tarafından kontamine olmuş ve potansiyel olarak bir enfeksiyon kaynağı haline gelmiş olabilir. Süresi dolmuş bir ürünün kullanımıyla ilişkili riskleri en aza indirgemek için, açılan ambalajın üstüne o günün tarihi yazılmalıdır. Genel kural, bir çözeltinin, açıldıktan iki hafta sonra ve alkol içeren bir ürünün açıldıktan bir ay sonra kullanılmamasıdır. Antiseptikler diğer ilaçlardan ayrı ve çocukların ulaşamayacağı bir yere konulmalı, ambalajları değiştirilmemeli, kullanmadan önce prospektüsü kesinlikle okunmalıdır.

Kaynakça:
-Maurice Perreau,”Étude sur les antiseptiques, leurs avantages dans le traitement des plaies”, Hachette Livre BNF, 2017.
-Gerard J. Tortora, Berdell R. Funke, Christine L. Case, “Introduction à la microbiologie”, Saint-Laurent, Canada, Éditions du renouveau pédagogique, 2003.

Gönderiye Yorum Yap