, ham petrol ve doğal gaz yataklarının araştırılmasını, sondaj ve çıkarma kuyularının açılmasını ve üretim sürecinin verimli biçimde sürdürülmesini mevzu edinen mühendislik dalı. Petrol mühendisleri yeni yatakların aranmasında jeolog ve jeofizikçilerle birlikte çalışırlar.
Petrol Mühendisliği
Başlangıçta petrol mühendisliği öğretim programlarının başlıca konuları üretim işlemleri ve donanımlardı. Daha sonraları üretim alanında kaydedilen gelişmelerle, belirli bir ölçekteki yataktan elde edilecek petrol miktanm maksimuma çıkarma konusu ağırlık kazandı ve böylece yatakların betimlenmesi ve bilgisayarlar vesilesiyle matematiksel benzetimlerinin (simülasyon) geliştirilmesi çalışmalarına yönelindi. Bugün sondaj işlemlerinin, borularda ve hazne kayaçlarda akışkan akışının ve çıkarma süreçlerinin bilgisayar benzetimleri büyük önem taşır.

Petrol mühendisliğinin birçok uzmanlık dalı vardır. Petrol arama çalışmalarında sondaj işlemlerinin tasanmını, planlamasını yapacak ve yönlendirecek mühendisler gereklidir. Yeni bir yatak bulunduktan sonra sondaj kuyulannın açılmasından ve kuyunun çıkarma işlemine hazır duruma getirilmesinden sondaj mühendisleri sorumludur. Bu aşamada mühendislerin görevi, en düşük sondaj maliyetiyle en verimli petrol ve doğal gaz üretimini sağlamaktır. Kuyular açılıp üretime hazır duruma getirildikten sonra, üretim mühendisleri akışkanı yüzeye pompalamak, petrolü gaz ve sudan ayırmak, yataktan çıkan sıvı ve gaz ürünleri depolamak ve taşımak için gerekli olan donanımların tasarımlarını yaparlar. Üretim mühendisleri ek olarak, çıkarma kuyularının verimli olarak çalışmasından ve kuyu ve yüzey çalışmaları için gerekli olan öteki donanımların tasarımından da sorumludurlar.

Bir başka uzmanlık dalı da, sondajdan derhal sonra kuyuya ilişkin tüm verilerin değerlendirilmesine yönelik log çözümleme-sidir. Log çözümleyicileri yatağın kalınlığı, genişliği, içerdiği petrol, gaz ve suyun derişimi gibi özellikleri saptarlar. Yataktaki petrol ve gaz miktarını hesaplamak için bu parametrelere gereksinim vardır. Üretim mühendisleri ise yataktaki tüm petrolün çıkarılmasından sorumludurlar ve bu üretim süreci sırasında topladıkları verilere bakarak, çıkarma işleminin hangi tempoda ne kadar süreceğini hesaplarlar. Ek olarak yeni kuyuların açılmasının ve değişik üretim tekniklerinin kârlı olup olmayacağını saptarlar.

Petrol mühendisliğinin 1859’da ABD’de Pennsylvania’da, Titusville’deki ilk petrol kuyusunun açılmasından sonra ayrı bir mühendislik dalı haline geldiği söylenebilir. Türkiye’de petrol mühendisliği öğrenimi 1961’de İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Maden Fakültesi’nde başlamış, bunu 1964’te Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) Maden Mühendisliği Fakültesi’nde de uygulamaya konan program izlemiştir. 1982’de de ODTÜ’de ayrı bir petrol mühendisliği bölümü kurulmuştur.

Petrol Mühendisliği Taban Puanlarına Buradan Ulaşabilirsiniz.