Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

Sultan Abdülaziz  (1830-1876) 32. Osmanlı Sultanı

Sultan Abdülaziz  (1830-1876). 32. Osmanlı hükûmdarı olan  Sultan Abdülaziz, Padişah II. Mahmud’un oğluydu. Ağabeyi Abdülmecid’in döneminde, şehzade olarak devlet işleriyle ilgilenmesine izin verilmediği için av, güreş, cirit  gibi sporlarla uğraştı.

Abdülmecid’in ölümü üzerine 1861’de tah- ı ta çıkan Abdülaziz’in önündeki en önemli sorunlardan biri, dış borçlardan kaynaklanan t mali bunalımın aşılmasıydı. Ama onun hürümdarlığı döneminde de bu sorun çözülemedi; üstelik dış borçlar Abdülmecid dönemin­dekinin üç katını aştı. İkinci önemli sorun, Osmanlı ülkesinde yaşayan değişik halkların bağımsızlık hareketleriydi. Bu konuda da etkili bir politika güdülemediği için Sırplar  Belgrad’ı işgal ettiler, Romanya bağımsızlığını ilan etti ve Girit’e özerklik tanındı.

Abdülmecid döneminde başlayan yenilik hareketleri Abdülaziz döneminde de sürdü­rüldü. Bu dönemde yeni bir vilayet örgütlen­mesine geçildi, kadılık örgütü daha sıkı dene­tim altına alındı. Bugünkü Danıştay ve Sayış­tay’ın öncüleri olan Şura-yı Devlet ve Divan-ı Muhasebat kuruldu; donanmanın modernleş­mesi için çalışıldı. Eğitim alanında da bazı yenilikler yapıldı. Galatasaray Lisesi (Mek- teb-i Sultani), gelecekte İstanbul Üniversite- si’ne dönüşecek olan Darülfünun, çeşitli mes­lek okulları, ilk kız öğretmen okulu ve Darüş- şafaka bu dönemde öğrenime açıldı. Resimle de ilgilenen Abdülaziz, resim eğitimi için Avrupa’ya öğrenciler gönderdi. Denizyolları (Şirket-i Hayriye, İdare-i Aziziye), İstanbul Tramvay ve Tünel İşletmesi ve bankacılık kuruluşları Abdülaziz döneminde çalışmaya başladı.

Abdülaziz de, ağabeyi Abdülmecid gibi, iç ve dış sorunlar karşısında sık sık sadrazam değiştirdi; 15 yıllık saltanatında 16 sadrazamla çalıştı. Bunlar arasında en önemlileri Âli, Fuad ve Midhat paşalardır. Sadrazam Ali Paşa’nın 1871’de ölmesinden sonra Abdülaziz dış politikada Çarlık Rusyası’yla yakınlaştı. Bu yakınlaşmaya tepki duyan Avrupa devlet­leri Osmanlı Devleti’nin içişlerine karışmaya başladılar. Balkan toplumlarının ayaklanması bu bunalımı daha da artırdı. Bu koşullar altında, önde gelen devlet adamları ile komu­tanların düzenlediği bir darbeyle Abdülaziz 30 Mayıs 1876’da tahttan indirildi. 4 Haziran’ da da öldü. Bazı tarihçiler Abdülaziz’in intihar ettiğini, bazıları ise öldürüldüğünü ileri sürerler.

Abdülaziz, Osmanlı geleneklerini kırarak ülke dışına çıkan ve Avrupa başkentlerini ziyaret eden ilk padişahtır. III. Napolyon’un çağrılısı olarak 1867’de, 2. Paris Uluslararası Fuarı’nı gezmek amacıyla Fransa’ya giden Abdülaziz bu ülkede bir süre kaldı. Sonra Kraliçe Victoria’nın çağrısı üzerine Londra’ya geçti, dönüşünde de Avusturya’ya uğradı. Üç ay süren ve Avrupa’da yankı uyandıran bu gezisinden sonra, Fransa İmparatoriçesi Eu­génie ve Avusturya İmparatoru Franz Joseph İstanbul’a geldiler. Abdülaziz, Avrupa’da gördüğü yaşamı örnek alarak Çırağan ve Beylerbeyi sarayları ile Kâğıthane, Çekmece ve İzmit kasırlarını yaptırdı.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir