Menü Kapat

Sürdürülebilir Tarım Uygulamaları Nelerdir?

Küresel olarak, tarım üretimde ne denli başarılıysa, sürdürülebilirlik konusunda da o ölçüde başarısız. Hayvan üretim çiftlikleri ve tarlalar çok miktarda yakıt, gıda ve lif üretiyor, ancak bunların hepsi halk sağlığı, çevre ve uzun vadeli verimlilik pahasına oluyor. Geleneksel endüstriyel tarım sistemleri çok fazla sorun da üretiyor. Tarlaların sık işlenmesi ve monokültür gibi tarım uygulamaları toprağın sağlığını bozuyor; herbisitlerin aşırı kullanılması süper dayanıklı yabani otlar oluşturuyor ve gübre suları su kaynaklarında ölü bölgeler yaratıyor.

Gıda üretim sistemlerimiz sürdürülemez durumda. Ancak, sayıları giderek artan yenilikçi çiftçiler ve bilim insanlarının sosyal, ekonomik ve çevresel açıdan sürdürülebilir yeni tarım sistemlerini benimsemesi umut verici. Sürdürülebilir çiftçilik sistemleri, tüm çiftlikler için mükemmel ve farklı yeni yakıt türleri, besinler ve lifler üretiyor. Sürdürülebilir tarım sistemi, çevresel yıkımı azaltarak üretkenliği en üst düzeye çıkartan yenilikçi, bilime dayalı uygulamaları kullanmakta.

Sürdürülebilir Tarım Nedir?

Sürdürülebilir tarım, ekosistemi anlamaya dayalı, sürdürülebilir yöntemler kullanarak tarım yapılması anlamına gelmektedir. Bu tür çiftliklerin temel amacı, gelecek nesillerin de ihtiyaçlarını karşılama kapasitesinden ödün vermeksizin, tekstil ve gıda ihtiyaçlarımızı karşılamaktır. Sürdürülebilir tarım, çevrenin korunmasına özen göstererek artan verimlilik ile ekonominin geliştirilmesine odaklanmaktadır.

Çevresel Sürdürülebilirlik Nedir?

Çevresel sürdürülebilirlik, bir çiftliğin üretim artışı hedefi için, yıl boyunca ihtiyaç duyduğu biyoçeşitliliği teşvik etmek, kirliliği en aza indirmek, suyu yönetmek ve sağlıklı bir toprak oluşturmak ve korumak gibi güvenilir doğal sistemleri sağlamak anlamına gelir. Yeni tarım teknolojileri çevresel sürdürülebilirlik ile artan üretkenliği mümkün kılmaktadır.

Agroekoloji Nedir?

Agroekoloji, çiftliklerin bir ekosistem gibi çalıştırılması bilimidir. Doğayı bozmadan, çiftliklerin çeşitli ekolojik ilkeleri kullanarak yönetilmesi, kârlılığı azaltmadan ekosistemi koruyabilir. Agroekologlar, doğal, sosyal ve beşeri varlıklarla birlikte, nasıl, ne zaman ve hangi teknolojiyi kullanabileceklerini değerlendirirler. Agroekoloji, agroekosistemleri incelerken, konuya veya bölgeye özgü bir yaklaşım önermektedir ve bir tarımsal sistemin başarısı ve azami refahı için, evrensel bir formül veya reçete olmadığının farkındadır. Bu nedenle, agroekoloji, böcek öldürücülerin yerine doğal düşmanların kullanılması veya monokültür yerine polikültür kullanılması gibi bazı uygulamalarla tanımlanamaz.

Agroekologlar, tarımsal sistemlerin dört özelliğiyle ilgili sorulara yanıt bulmaya çalışır: Bunlar üretkenlik, istikrar, sürdürülebilirlik ve adilliktir. Bu özelliklerin sadece biri veya bir kısmı ile ilgili disiplinlerin aksine, agroekologlar dört özelliğin birbirine bağlı olduğunu ve bir tarımsal sistemin başarısının ayrılmaz birer parçası olduklarını düşünmektedir. Agroekologlar, bu dört özelliği, tarımsal uygulamaların kırsal topluluklar üzerindeki etkilerini, üretim yöntemleri veya çiftçilik uygulamalarını belirleyen kültürel faktörleri, yeni gelişen ekonomik faktörleri anlamak için sosyal bilimleri kullanmanın yanı sıra, toprağın özelliklerini ve bitki böcek etkileşimlerini anlamak için doğal bilimleri kullanan disiplinler arası bir mercekle incelemektedir.

Sürdürülebilir Tarım Uygulamaları Nelerdir?

1) Dönüşümlü ya da Birlikte Ekim:

Birçok gelişmekte olan ülkede yaygın bir uygulama olan monokültür, artan yabani otların ve toprağın üretkenliğinin azalmasına yol açan başlıca nedendir. Farklı bitki türlerinin ekilmesi, çiftlikler için daha yararlı olmaktadır. Dönüşümlü ekilen bitkiler, geliştirilmiş haşere ve yabancı ot kontrolü ile daha sağlıklı topraklara yardımcı olur. Bitki çeşitliliği uygulamalarının bazıları arasında, çok yıllık bitki rotasyonu ve birlikte ekim (aynı çiftlikte farklı bitki çeşitlerinin birlikte dikimi) bulunmaktadır.

2) Aynı Üründe Çeşitlilik:

Çok sayıda bitki türü dikmek önemli bir sürdürülebilir çiftçilik yöntemiyse de, sadece belirli bir bitki için pazarı olan çiftçiler için doğru seçenek değildir. Bu nedenle, ana ürününü değiştirmek yerine, bir çiftçi aynı bitkinin diğer çeşitlerini ekebilir. Aynı bitkinin farklı çeşitlerini yetiştirmek, genetik açıdan farklı oldukları için ürünü daha güçlü hale getirir. Mahsul çeşitliliği, mahsulleri zararlılardan ve belirli bir ürünü seçen hastalıklardan da korur.

3) Örtücü Bitkilerin Dikimi:

Toprağın çıplak kaldığı sezon dışı dönemlerde, tüylü fiğ veya yonca gibi örtücü bitkiler dikmek faydalı olabilir. Örtücü bitkiler, toprağın besinlerini yenileyerek, toprak erozyonunu önleyerek, ve yabani otların büyümesini engelleyip, gelecekte herbisitlere olan ihtiyacı azaltarak toprağın sağlığını geliştirir ve korur.

4) Toprak İşlemesiz Tarım:

Geleneksel çiftçilik yöntemleriyle toprağı sürme, yabani ot problemlerini önler ve toprağı ekime hazırlar. Ancak toprak kaybına da neden olur. Bu nedenle ekimden önce tarlayı sürmek yerine, azaltılmış toprak işleme veya toprak işlemesiz tarım yöntemlerine başvurulabilir. Tohumların doğrudan sürülmemiş toprakla buluşması erozyonu önlerken, toprağın kalitesini de arttırır.

5) Entegre Zararlı Yönetim Yöntemlerinin Uygulanması:

Pestisitler, haşere yönetimine yardımcı olurlar ve mahsulün niteliğini iyileştirirler, ama belirli bir pestisitin aşırı miktarda kullanılması zararlıların direnç kazanmasına neden olur. Bu nedenle, böcek ilacı kullanımı azaltılarak, çeşitli biyolojik ve mekanik haşere kontrol yöntemleri kullanılabilir. Bazı bitkiler, çeşitli haşereleri ve kuşları cezbeder. Bu küçük hayvanlardan bazıları da bitkilere zarar verenleri önler. Zararlıları kontrol altına almak için arazilere zarkanatlılar ve uğur böceği gibi çeşitli faydalı böcekler salınabilir. Çiftliğin çevresine dikilecek ağaçlar ise böceklerle beslenen kuşları çeker ve böcek popülasyonunu kontrol eder.

6) Bitkilerin ve Hayvanların Entegrasyonu:

Endüstriyel tarım, hayvancılığı ve bitki üretimini birbirinden ayırmaktadır. Hayvanları ekinlerden uzak tutmak, bitkileri hayvanlar tarafından tüketilmeye karşı korumakla birlikte, hayvanlarla bitkisel ürünlerin akıllıca entegrasyonunun daha verimli ve kazançlı bir çiftçilik için mükemmel bir çözüm olabileceğini gösteren kanıtlar vardır. Otlatma da ürün rotasyonunun mükemmel bir yoludur. Hayvanlar, farklı bitkileri tüketmeleri için çiftlikteki farklı alanlarda otlatılabilirler. Otlatma yönetimi, sığırlara geniş bir yelpazede beslenme olanağı sağlar. Hayvanların hareketi toprak için de faydalıdır, çünkü ağırlıklarıyla bastıkları yerlerin sıkışmasına yardımcı olup erozyonu azaltırken, geride bıraktıkları dışkılar da toprağın gübrelenmesini sağlamaktadır.

7) Tarımsal Ormancılık Uygulamaları:

Çiftliklerde, ağaç ve çalıların yetiştirilmesi, bitkilere, su kaynaklarına ve hayvanlara korunma ve gölge sağlanmasına yardımcı olur. Ağaçlar ve çalılar, potansiyel olarak çiftçiye ek bir gelir oluştururken, toprak erozyonunu da önler. Su kaynaklarının çevresine ağaç dikmek, kuru mevsimlerde buharlaşmayla su kaybını azaltır.

8) Tüm Bölgenin ve Sistemlerin Yönetimi:

Sürdürülebilir tarım, tarımın düşük yoğunluklu olarak yapıldığı alanları ve bitki yetiştirilmeyen arazileri de çiftliğin bir parçası olarak görür. Ekili olmayan alanların oynadığı rol, yüzey sularıyla akıp giden besin kaybını azaltmak, toprak erozyonunu kontrol etmek ve polinatörleri desteklemek açısından önemlidir.

Sürdürülebilir Tarımın Yararları

Tarımdaki kârlılığın en üst düzeye çıkarılmak istenmesi sonucunda, toprağın aşırı kullanılmasının gelecekteki üretimi nasıl etkileyeceği iyi düşünülmelidir. Bu nedenle, sürdürülebilir tarım yöntemlerine yatırım yapmak, toprağı yıpratmadan üretkenliğin artmasına yardımcı olabilir. Sürdürülebilir tarım, gelecek nesillerin aynı çevre avantajlarından yararlanacağından emin olarak, mevcut nüfus için yiyecek temin etmeyi amaçlıyor.

Kaynakça:
-Stephen Gliessman, “Agroecology : the ecology of sustainable food systems”, Boca Raton, CRC Press, (2015).
-Miguel A.Altieri, “Agroecology: The science of sustainable agriculture”, Westview Press, Boulder, CO.
-R.Lal, Bobby Alton, “Principles of sustainable soil management in agroecosystems”, Boca Raton, CRC Press, Taylor & Francis Group, (2013).

Gönderiye Yorum Yap