Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

Süslemeli Ağaç Oymacılığı Nedir?

Süslemeli Ağaç Oymacılığı Nedir
Divriği’deki (Sivas) Abdullah Paşa konağının bu tavan süslemesi ağaç oymacılığının güzel örneklerinden biridir.

Bir ağaç parçasının yüzeyini süslemekte kulla­nılan en basit yol çentiklemedir. Çentiklemede, tasarlanan desenin çevre çizgilerinden oyma kalemi ya da bıçağıyla geçilerek ağaç oyulur. Oysa süslü oymaların çoğu kabartma (rölyef) biçimindedir. Kabartma tekniğinde, çentiklemenin tersine, tasarlanan desenin dı­şında kalan bölümler oyularak desenin çevre­sine göre yüksekte kalması sağlanır. Bazen yarım kabartma olarak adlandırılan alçak kabartmada desenin dışında kalan çevre yü­zeyi derin oyulmaz ve model çevre yüzeyiyle hemen hemen aynı düzeyde görülür. Yüksek kabartma’da ise çevre yüzeyi derin oyulur ve desen açıkça göze çarpacak biçimde ortaya çıkarılır.

Dünyanın birçok yerinde oymacıların en çok işlediği desen bitkilerdir. Çiçek ve yaprak modelleri çok değişik düzenlemelerle süsle­mecilikte kullanılır.

17.ve 18. yüzyıl oymalarında gerçeğe uygun görünümler elde edebilmek için çiçek, meyve ve yaprak desenleri demet ve salkım biçiminde düzenlenirdi. Daha sonraları mo­bilyalarda ağaç oyma moda olmaktan çıktı. Böylece oymacılar artık iş bulamaz oldular ve bu sanat dalı söndü.

Türkler ağacı kutsal bir varlık olarak gör­müşler ve bunu sanat yapıtlarına yansıtmışlar­dır. Orta Asya’da keskin taşlarla oydukları ağaç kapları kullanan Eski Türkler silah ve eşyalarım da ağaçtan yaptılar.

Selçuklular döneminde kullanılan her eşya oymayla süslenirdi. Oyma Kuran rahleleri Selçuklu döneminin en ünlü sanat yapıtlarmdandır. Selçuklu dönemi ustalarından Abdülvahid bin Selim’in yaptığı, Mevlana Türbesi’ndeki ceviz sanduka ağaç oymacılığının en güzel örneklerindendir.

Osmanlı döneminde de ağaç oymacılığı oldukça gelişmişti. Saray, konak ve cami kapılan, evlerin saçakları, cami minberleri ve kürsüleri, evlerin iç ve dış kapılan, pencere ve dolap kanatlan, mobilyalar, kornişler, beşik­ler, sandıklar ağaç oymacılarının ince, sabırlı ve hünerli sanatıyla işlenmiştir.

Çinli ve Japon sanatçıların oymaları da dünyanın en güzel süslemeli ağaç oymaları arasındadır. Bunlar tapınakların, saray ve konakların iç ve dış kapılarına, paravana ve bölmelerine uygulanan binlerce küçük ve karmaşık ayrıntıdan oluşan süslemelerdir. Ağaç oymalar Avrupa ülkelerinde en çok kilise ve katedrallerde görülür.

Süslü ağaç oymalar günümüzde eskisi ka­dar kullanılmaz; çünkü çağdaş mobilya ve ya­pıların yalın çizgileri süslemeye pek elverişli değildir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir