Generic selectors
Exact matches only
Search in title
Search in content
Search in posts
Search in pages

Terk Edilme Korkusu Nedir, Tedavisi Var mıdır?

Terk edilme korkusu, size yakın olan kişilerin sizi bırakacağına dair kahredici bir endişedir. Herkes terk edilme korkusu yaşayabilir. Çocuklukta yada yetişkinlikte sıkıntılı bir ilişkiniz olan travmatik bir deneyime dayanabilir. Terk edilmekten korkarsanız, sağlıklı ilişkileri sürdürmek neredeyse imkânsız olabilir. Bu felç edici korku, incinmemek için çevrenize duvarlar örmenize neden olabilir. Ya da istemeden ilişkileri sabote eder olabilirsiniz. Korkunuzun üstesinden gelmenin ilk adımı, neden bu şekilde hissettiğinizi bilmektir. Korkularınızı, kendi başınıza yada tedavinizle çözebilirsiniz. Ancak terk edilme korkusu da tedavi gerektiren bir kişilik bozukluğunun parçası olabilir. Terk edilme korkusunun nedenlerini, uzun vadeli etkilerini ve ne zaman yardım alınması gerektiğini öğrenmek için aşağıdakilere bir göz atalım.

Terkedilme korkusu türleri aşağıda belirtilmiştir:
Duygusal Terk Edilme Korkusu: Fiziksel terkten daha az açık olabilir, fakat daha az travmatik değildir. Herkesin duygusal gereksinimleri vardır. Bu ihtiyaçlar karşılanmadığında takdir edilmemiş, sevilmemiş ve bağlantınız kesilmiş hissedebilirsiniz. Fiziksel olarak var olan biriyle ilişki içindeyken bile çok yalnız hissedebilirsiniz. Geçmişte duygusal bir çocukluk yaşadıysanız, özellikle bir çocuk olarak, bunun tekrar olacağına dair devamlı korku içinde yaşayabilirsiniz.
Çocuklarda Terk Edilme Korkusu: Bebeklerin ve küçük çocukların ayrılık kaygısı aşamasından geçmeleri kesinlikle normaldir. Bir ebeveyn yada bir bakıcının gitmesi durumunda tepki olarak gerektiğinde ağlayabilir, çığlık atabilir yada bırakmayı reddedebilirler. Bu aşamadaki çocuklar, o kişinin ne zaman dönüp dönmeyeceğini anlamakta zorlanırlar. Çocuklar 3 yaşından sonra sevdiklerinin geri döndüğünü anlamaya başladıklarında bu korkularını da aşarlar.
İlişkilerde Vazgeçme Kaygısı: Bir ilişkide kendinizi savunmasız bırakmaktan korkabilirsiniz. Güvenle ilgili sorunlarınız olabilir ve ilişkiniz için aşırı endişe duyabilirsiniz. Bu, eşinizden ve ya partnerinizden şüphelenmenize neden olabilir. Zaman içinde endişeleriniz diğer kişinin geri çekilmesine ve döngüyü sürdürmesine neden olabilir.

Terk edilme korkusu belirtilerinden bazılarını şu şekilde sıralayabiliriz:
•Eleştiriye aşırı duyarlı olma.
•Başkalarına güvenme zorluğu yaşamak.
•Senden hoşlandıklarından emin olmadıkça arkadaşlar edinmekte güçlük çekmek.
•Reddedilme yada ayrılmayı önlemek için aşırı önlemler almak.
•Sağlıksız ilişkilere odaklanmak
•İnsanlara çok hızlı bir şekilde bağlanmak ve sonra ilişki de hızla ilerlemek.
•Bir ilişkiye kendini adama zorluğu çekmek
•Diğer kişiyi memnun etmek için çok çabalamak
•İşler yolunda gitmediğinde kendini suçlamak
•Sağlıklı bir ilişki olmasa bile ilişkiyi devam ettirmeye çalışmak.

İlişkilerde Vazgeçme Sorunları: Mevcut ilişkinizden vazgeçmekten korkuyorsanız, geçmişte fiziksel yada duygusal olarak terk edilmiş olabilirsiniz. Mesela:
•Çocukken bir ebeveynin yada bakıcının ölümünü yada terk edilmesini yaşamış olabilirsiniz.
•Ebeveyn ihmali yaşamış olabilirsiniz.
•Arkadaşlarınız tarafından reddedilmiş olabilirsiniz.
•Sevilen birinin uzun süreden beri devam eden bir hastalığından etkilenmiş olabilirsiniz.
•Romantik bir partner sizi ansızın terk etmiş ya da güvenilmez bir şekilde davranmış olabilir.
Çoğunlukla bu tür olaylar terk edilme korkusuna yol açabilir.
Çekingen Kişilik Bozukluğu: Çekingen kişilik bozukluğu, sosyal olarak engellenmiş ya da yetersiz hisseden kişiyle sonuçlanan terk edilme korkusu içerebilen bir kişilik bozukluğudur. Diğer bazı belirti ve bulguları sinirlilik, zayıf özgüven, olumsuz yargılanma yada reddedilme korkusu, sosyal durumlarda rahatsızlık ve grup faaliyetlerinden uzak durmak ve kendini sosyal ortamlardan uzaklaştırmaktır.
Sınırda Kişilik Bozukluğu: Sınır çizgisi kişilik bozukluğu, yoğun terk edilme korkusunun rol oynayabileceği bir başka kişilik bozukluğudur. Diğer belirti ve semptomları kararsız ilişkiler; bozuk görüntü, aşırı dürtüsellik, ruh hali ve uygunsuz hiddet, yalnız kalmakta güçlük olarak sıralayabiliriz. Sınırda kişilik bozukluğu olan birçok şahıs, cinsel yada fiziksel olarak istismara uğradıklarını söylemektedir. Diğerleri ise yoğun bir kavga ortamında büyüdüğünü ya da aynı koşularda aile üyelerinin olduğunu belirtmektedirler.
Ayrılık Kaygı Bozukluğu: Bir çocuk ayrılık anksiyetesini aşamazsa ve günlük aktivitelere müdahale ederse ayrılık anksiyetesi bozukluğu olabilir. Ayrılık anksiyetesi bozukluğunda panik ataklar, sevdiklerinizden ayrılma fikrinde üzüntü yaşamak, yanınızda sevilen biri olmadan evden gitmeyi reddetmek ya da yalnız kalmaktan korkmak, sevdiklerinden ayrılmayı içeren kâbuslar görmek, sevdiklerinizden ayrıldığınızda, karın ağrısı yada baş ağrısı gibi fiziksel sorunlar yaşamak gibi belirti ve bulgular vardır. Gençler ve yetişkinler de ayrılma kaygısı bozukluğuna sahip olabilir.

Terk edilme korkusunun uzun vadeli etkileri arasında akranlar ve romantik ortaklarla zor ilişkiler, kendine güvensizlik, güven sorunu yaşamak, hiddet sorunları, ruh hali, bağlaşıklık, yakınlık korkusu, anksiyete bozuklukları, panik bozuklukları ve depresyon vardır.

Terk edilme korkusu teşhis edilebilir bir ruh sağlığı bozukluğu değildir, ancak kesinlikle tanımlanabilir ve ele alınabilir. Ek olarak terk edilme korkusu, teşhis edilebilir bir kişilik bozukluğunun yada tedavi edilmesi gereken başka bir bozukluğun parçası olabilir.

Terk edilme korkunuzu anladıktan sonra, iyileşmeye başlamak için yapabileceğiniz bazı şeyler vardır. Kendinizi biraz gevşetin ve sert bir şekilde kendinizi yargılamayı bırakın. Sizi iyi bir arkadaş ve ortak yapan tüm olumlu nitelikleri kendinize hatırlatın. Diğer kişiyle terk edilme korkunuz ve bunun nasıl olduğu hakkında konuşun fakat başkalarından ne beklediğine dikkat edin. Bu korkunun kaynağını niçin yaşadığınızı anlatın, fakat terk etme korkunuzu düzeltmeleri için bir fiil beklemeyin. Arkadaşlıklar kurmaya ve destek ağınızı kurmaya çalışın. Güçlü arkadaşlıklar kendi değerinizi ve aidiyet duygunuzu artırabilirsiniz. Bunu yönetilemez bulursanız, nitelikli bir terapistle konuşmayı düşünün. Bireysel danışmanlık hizmetlerinden yararlanabilirsiniz.

İşte tanıdığınız birinin terk edilme korkusuyla karşı karşıya olup olmadığını denemek için birkaç stratejiyi şu şekilde sıralayabiliriz:
•Sohbeti başlatın, konuşmaları için teşvik edin, ancak onlara baskı yapmayın.
•Size mantıklı gelip gelmemesine bakmadan korkunun onlar için gerçek olduğunu vurgulayın.
•Onları terk etmeyeceğinize emin olun.
•Yardım etmek için ne yapabileceğinizi problem.
•Terapi önerin, fakat zorlamayın. İlerleme arzusunu ifade ediyorlarsa, nitelikli bir terapist bulma konusunda yardımınızı sunun.

Eğer kendi başınıza terk edilme korkunuzu yenmeyi denediyseniz, başaramadıysanız, bir panik bozukluğu, anksiyete bozukluğu yada depresyon belirtileriniz var ise bir sağlık uzmanı ile görüşülmesi tavsiye edilir. Eksiksiz bir kontrol için birinci basamak doktorunuzla başlayabilirsiniz. Ardından, durumunuzu teşhis etmek ve tedavi etmek için sizi bir ruh sağlığı uzmanına yönlendirebilirler. Tedavi olmadan, kişilik bozuklukları depresyona, madde kullanımına ve sosyal soyutlanmaya neden olabilir ve terk edilme korkusu ilişkilerinizi olumsuz etkileyebilir. Ancak bu korkuları en aza indirmek için yapabileceğiniz şeyler vardır. Terk edilme korkusu daha geniş bir kişilik bozukluğunun parçası olduğunda, ilaçlar ve psikoterapi ile başarılı bir şekilde tedavi edilebilir.


my.clevelandclinic.org/
mayoclinic.org

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir